e-sparta.gr - Ο οδηγός της Σπάρτης

Το φρούριο της Πύλου χτίστηκε από τους Τούρκους το 1573, δύο χρόνια μετά τη ναυμαχία της Ναυπάκτου και την ήττα του Οθωμανικού στόλου, με σκοπό τον έλεγχο του όρμου του Ναυαρίνου, του μεγαλύτερου φυσικού λιμανιού της Πελοποννήσου. Το καινούριο οχυρό ονομάζεται νιόκαστρο σε αντιδιαστολή με το Παλιό Ναυαρίνο, το φράγκικο κάστρο στη χερσόνησο του Κορυφασίου που έλεγχε μέχρι τότε την απέναντι βόρεια είσοδο του όρμου.

Tο 1686 ο ενετός ναύαρχος Μοροζίνι καταλαμβάνει -μετά από πολιορκία- το Νιόκαστρο που γίνεται έδρα του ενετού διοικητή (προβλεπτή) της περιοχής. Στο διάστημα της κατοχής (1686-1715) οι Ενετοί επισκευάζουν και ενισχύουν πολλά σημεία του κάστρου. Το 1715 οι Τούρκοι ανακαταλαμβάνουν το Νιόκαστρο και το καθιστούν έδρα του «βιλαετίου του Ναβαρίνου». Παραμένει στα χέρια των Τούρκων έως το 1821, εκτός από ένα σύντομο διάλειμμα μερικών μηνών το 1770, οπότε καταλήφθηκε από τα ρωσικά στρατεύματα των αδελφών Ορλώφ.

Τον Αύγουστο του 1821 το κάστρο παραδίνεται στους Έλλη­νες. Στις αρχές του 1825 ο Ιμπραήμ πασάς αποβιβάζεται στην Πε­λοπόννησο επικεφαλής αιγυπτιακών στρατευμάτων και στρατο­πεδεύει στο Νιόκαστρο. Κατά τη διάρκεια της τρίμηνης ασφυκτι­κής πολιορκίας, δραματικά γεγονότα εκτυλίσσονται έξω και γύρω από αυτό με τελική κατάληξη τη συνθηκολόγηση των Ελλήνων και την παράδοση του κάστρου στον Ιμπραήμ. Πρωταγωνιστής στα γεγονότα, όπως μας τα διηγείται με τρόπο γλαφυρό, ο Ιωάννης Μακρυγιάννης. Μετά τη νικηφόρα έκβαση της ναυμαχίας του Να­βαρίνου (Οκτώβριος 1827) η ευρωπαϊκή διπλωματία αποφασίζει την ίδρυση ανεξάρτητου ελληνικού κράτους. Ωστόσο το Νιόκα­στρο παραμένει στα χέρια του Ιμπραήμ μέχρι το Σεπτέμβριο του 1828, οπότε παραδίνεται στα γαλλικά στρατεύματα του στρα­τηγού Μαιζώνος.

Από το 1982, οπότε περιήλθε στην Εφορεία Εναλίων Αρχαιο­τήτων, διαμορφώνονται χώροι (μετά από ανασκαφικές και αναστυλωτικές εργασίες) για τη λειτουργία του Κέντρου Υποβρύχιων Αρχαιολογικών Ερευνών.

Τα κύρια αρχιτεκτονικά στοιχεία του Νιόκαστρου, που έχει έκτα­ση περίπου 75 στρεμμάτων, είναι οι δύο τετράπλευροι προμα­χώνες στη δυτική πλευρά που «αντικρύζουν» τη θάλασσα, η εξαγωνική ακρόπολη στο νοτιοανατολικό άκρο και ο οχυρωματικός περίβολος, ενισχυμένος με τέσσερις κυκλικούς πύργους, ο οποί­ος ενώνει μεταξύ τους τα επιμέρους οχυρωματικά σύνολα. Ο δυ­τικός ή «έβδομος» προμαχώνας είναι ένα μικρότερο, περί­κλειστο οχυρό που φαίνεται ότι χτίστηκε λίγο νωρίτερα από την υπόλοιπη οχύρωση για να προστατεύει την είσοδο του όρμου, μαζί με το δεύτερο δυτικό προμαχώνα. Όταν ολοκληρώθηκε η κατασκευή του κάστρου, ο προμαχώνας ενσωματώθηκε στον ευ­ρύτερο περίβολο. Η είσοδος στον προμαχώνα γίνεται από το εσωτερικό του κάστρου με μια αψιδωτή πύλη ενώ μια μικρή ρά­μπα οδηγεί στο περιπόλιο, που στηρίζεται σε επτά θολωτές κα­μάρες. Η εκκλησία της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος χτί­στηκε, πιθανώς περί το 1573, αρχικά ως τζαμί (διακρίνονται ίχνη μιναρέ στη νοτιοδυτική γωνία της) και άλλαξε διαδοχικά χρήσεις ανάλογα με τους κυρίους του κάστρου. Η ακρόπολη περιβάλ­λεται εξωτερικά από τάφρο που κατασκεύασαν οι Ενετοί και ενι­σχύεται με έξι προμαχώνες, εκ των οποίων σήμερα σώζονται οι πέντε. Σε όλη την περίμετρο της εσωτερικά φέρει φαρδύ περι­πόλιο με επάλξεις κάτω από το οποίο σχηματίζονται ισόγειοι θο­λωτοί χώροι. Η πύλη «Ζεματίστρα» δίπλα στην ακρόπολη, ήταν η κύρια πύλη εισόδου, όπως υποδηλώνει και η ισχυρή κατα­σκευή της. Σήμερα παραμένει κλειστή. Ο προμαχώνας «Μακρυ­γιάννη» , ένας από τους τέσσερις κυκλικούς πύργους του τεί­χους, βρίσκεται στη βορειοανατολική πλευρά του περιβόλου μεταξύ της σημερινής πύλης και της «Ζεματίστρας». Η λαϊκή παράδοση συνέδεσε το όνομα του με τη συμμετοχή του στρατηγού στα γεγο­νότα του 1825. Στη νοτιοδυτική πλευρά του περιβόλου («Μεγάλη βέρ­γα») ένας δεύτερος κυκλικός πύργος σώζεται σήμερα μισοκατεστραμμένος μετά την ανατίναξη του το 1943 από έκρηξη πυρο­μαχικών. Το «κτίριο στρατώνων Μαιζώνος», που βρίσκεται δίπλα στη σημερινή πύλη εισόδου, χτίστηκε το 1828 από το Μαιζώνα. Το κτίριο αναστυλώθηκε στο διάστημα 1983-1986 και το ισόγειο δια­μορφώθηκε κατάλληλα για να στεγάσει το Μουσείο της συλλογής Rene Puaux. Το Μουσείο περιλαμβάνει εκθέματα που ανήκουν στην προσωπική συλλογή του γάλλου δημοσιογράφου Rene Puaux (1878-1937), ο οποίος μετά το θάνατο του δώρισε τη συλλογή του στο ελ­ληνικό κράτος με την προϋπόθεση να εκτεθεί σε μουσείο στην Πύλο, το πεδίο της ιστορικής ναυμαχίας του Ναβαρίνου. Τα εκθέματα του Μουσείου είναι χαρακτικά, λιθογραφίες και πορσελάνες με θέματα πρόσωπα και γεγονότα από την ελληνική επανάσταση καθώς και ορισμένα άλλα αντικείμενα (κυρίως όπλα) που δεν ανήκουν στη συλ­λογή αλλά συγγενεύουν θεματικά με αυτή. Μεταξύ των εκθεμάτων, που προβάλλονται ταξινομημένα σε ενιαίες θεματικές ενότητες, συ­γκαταλέγονται προσωπογραφίες ελλήνων ηρώων και ηρωίδων της επανάστασης, πορτραίτα φιλελλήνων αγωνιστών, σκηνές από γεγονό­τα της επανάστασης, όπως η ναυμαχία του Ναβαρίνου και η πολιορκία του Μεσολογγίου καθώς και τοπία και αρχαιότητες της Ελλάδας.

Δορυφορικός Χάρτης του φρουρίου της Πύλου

JavaScript must be enabled in order for you to use Google Maps.
However, it seems JavaScript is either disabled or not supported by your browser.
To view Google Maps, enable JavaScript by changing your browser options, and then try again.